آندوسکوپی بینی و سینوس

آندوسکوپی بینی و سینوس

امتیاز کاربران

ستاره فعالستاره فعالستاره فعالستاره فعالستاره فعال
 

جراحی آندوسکوپی بینی و سینوس


عفونت سینوسها

مقدمه:

عفونت سینوسها یا سینوزیت در واقع یک التهاب سینوسی با علت عفونی می باشد  که خود را با سر درد ، فشار بر روی چشمها ، بینی ، ناحیه گونه و یا در هر یک از طرفهای سر نشان می دهد . یک بیمار عفونت سینوس ممکن است با سرفه ، تب و بوی بد دهان مراجعه کند گرفتگی بینی پشت حلقی از دیگر علائم می باشد.

1fعفونت سینوسها به دو دسته بزرگ حاد (کمتر از چند هفته ) و مزمن (بیش از سه ماه ) طبقه بندی می شود .

 

آناتومی سینوسها

بدن انسان دارای ۴ جفت سینوس تنفسی است که دارای نقش گرم و مرطوب کردن هوای تنفسی به همراه سبک کردن وزن جمجمه می باشد . علاوه بر آن به عنوان ضربه گیر در مقابل ضربات نیز است. از دیگر وظایف سینوسها تاثیر در ایجاد کیفیت صدا می باشد.

2f- سینوس فرونتال ( در جلو پیشانی )
- سینوس ماگزیلا ( در پشت فک فوقانی)
- سینوس اتموئید ( بین چشمها )
- سینوس اسفنوئید ( پشت چشمها)

سینوسها بطور عادی در مقابل عفونتها دفاع طبيعی دارند اما هر اتفاقی که در دفاع سلولی رخ دهد باعث مستعد شدن به عفونت می گردد. و در ادامه این عفونت .تخریب والتهاب بافتی و باکتریها می توانند  به مخاط چسبندگی پیدا کنند و عفونت حالت مزمن پیدا کند.

عفونت حاد سینوس عفونتی است که در اکثر موارد کمتر از  ۶ -4 هفته طول می کشد.  درمان به طور اساسی آنتی بیوتیک می باشد. و درمان مؤثر ضمن ریشه کن کردن عفونت باعث باز سازی مخاط و دفاع موضعی می شود.سینوزیت مزمن بیشتر از سه ماه طول می کشد. و علائم آن بیشر از زمان سینوزیت حاد می باشد.

3f

علل ایجاد سینوزیت

عامل زمینه ساز سینوزیت حاد در اکثر موارد عفونت ویروسی است. اما آلودگی هوا و رینیت آلرژیک نیز ممکن است باعث سینوزیت حاد شود. همه عوامل مذکور باعث بسته شدن دهانه سینوس ناحیه OMC ( استئو مئا تال كمپلكس )می گردد. انسداد و تخريب مخاط باعث زمينه سازی كلونیزاسيون باكتری می گردد و منجر به ايجاد حالتی به اسم سينوزيت می شود. باكتريهايی كه باعث عفونت فوق می شود استرپتوكوك پنوموئيه ، هموفيلوس آنفلونزا وموراكسلا كاتا راليس می باشد . در سينوزيت مزمن علاوه بر باكتريهای فوق، بی هوازيها   و استافيلكوك ارئوس  نيز نقش دارد . نقش قارچها نيز در مطالعات جديد بسيار مورد توجه قرار گرفته است به خصوص در افراد دارای نقص ايمنی همانند ديابت ، ايدز و بد خيميها هستند.

4f

علائم عفونت سينوس

علائم عفونت سينوس  بستگی به حاد و  مزمن بودن آن و سينوس گرفتار دارد:

سينوزيت حاد:

    سينوزيت اتموئيد

درد آن معمولا در پشت چشمها احساس می شود . گرفتگی بينی و ترشح پشت حلق به همراه درد در قسمت داخلی چشم و بينی علامت ديگری می باشد سردرد و فشار ناشی از سينوزيت با سرفه و خم كردن سر به جلو بد تر می شود.

    سينوزيت ماگزيلاری

درد آن معمولا در پشت گونه بر روی دندانهای فوقانی لمس می شود ولی ممكن است به سمت چشمها امتداد داشته باشد . بقيه علائم مشابه سينوزيت اتموئيدی است ولی تب شايعتر است .

    سينوزيت فرونتال

محل درد در پشت پيشانی است و ساير علائم مانند بقيه سينوزيتها است .

    سينوزيت اسفنوئيد

درد اين سينوزيت در پشت و بالای سر قابل حس است كه به پيشانی و چشمها گسترش می يابد . از عوارض آن به اختلال بينايی و دوبينی می توان اشاره  كرد

سينوزيت مزمن:

    سينوزيت اتموئيد

ترشح مزمن بينی ، احساس گرفتگی و درد كه در صبحها بدتر می شود و بويژه با استفاده از عينك  و همچنين گلو درد مزمن هم وجود دارد .

5


    سينوزيت ماگزيلاری

درد در پايين چشم می باشد درد آن با سرما خوردگی آنفلوانزا بدتر می شود .

    سينوزيت فرونتال

سر درد خفيف در پشت پيشانی احساس می شود سابقه تروما به سينوس فرونتال را معمولا ميتوان يافت

    سينوزيت اسفنوئيد

سر درد خفيف در پشت سر معمولا تنها علامت است .

تشخيص

اساس تشخيص  بر اساس شرح حال و معاينه است در اكثر موارد قبل از ايجاد سينوزيت سابقه عفونت تنفسی وجود دارد.

6

در اكثر موارد بر اساس يافته های فوق می توان تشخيص را مطرح كرد اما زمانی كه نياز به روش تشخيص ديگری باشد سی تی اسكن  انتخاب می شود . در اين روش تصوير برداری ممكن است آشكار شود كه يك يا چند سينوس درگير است . درگيری به صورت سطح مايع هوا ، انسداد كامل  و درگيری كامل سينوس و يا ضخامت مخاطی ديواره سينوس ها باشد.

ضخامت مخاطی ممكن است در بيماران غير مبتلا به سينوزيت نيز رخ دهد در نتيجه توجه به علائم همزمان ضروری است قبل از استفاده از CT SCAN  در تشخيص سينوزيت از XRAY   ساده بينی WATER  و CAD WEL   استفاده می شده است كه در حال حاضر نشان داده شده است در بيش از نيمی از موارد تشخيصی نيست.

7اگر علائم بيماری باقی ماند و يا در CT بيماری مقاوم تشخيص داده شد نياز به ارجاع بيمار  به يك متخصص گوش و حلق و بينی  می بلشد .

8در بررسی بيمار مبتلا به سينوزيت توسط يك متخصص گوش و حلق و بينی  علاوه بر شرح حال و معاينه دقيق استفاده از بررسی اندوسكوپيك بينی و سينوس صورت می گيرد كه ممكن است علاوه بر تاييد نشانه های سینوزيت انحراف تيغه بينی ، پوليپ ، انسداد OMC  و يا آدنوئيد قابل تاييد باشد . 

9f

در موارد خاص تهيه كشت از سينوس گرفتار نيز صورت می گيرد و بر اساس نتايج آن می توان آنتی بيوتيك مؤثر را تجويز كرد .

چه زمانی  نياز به مراجعه به پزشك  جهت درمان  وجود دارد ؟

زمانی بيماران بايد به پزشك مراجعه كنند كه دچار سر درد در قسمت فوقانی  صورت می شوند كه با گرفتگی بينی ، خلط  ته حلق و بوی بد دهان همراه است . تب از علائم سينوزيت حاد نيست اما اگر در بيمار مبتلا به  سرما خوردگی در انتهای دوره بهبودی به طور ناگهانی علامت تب و سر درد اضافه شود بررسی سينوزيت ضروری است .

تورم در ناحيه پيشانی درد شديد و قرمزی چشم و يا تورم چشم از علائم ديگری است كه ممكن نشانگر عوارض سينوزيت باشد .

10f

درمان سينوزيت

هر چند كه احتمال بهبود سينوزيت بدون درمان نيز وجود دارد به علت احتمال ايجاد عوارض توصيه می شود  كليه موارد سينوزيت باكتريال  درمان شود .

برخورد عمومی در درمان سينوزيت

اساس درمان كاهش تورم ، ريشه كن سازی عفونت ، تخلیه ترشحات و باقی گذاشتن دهانه ای برای باز باقی ماندن سينوسها می باشد.

11fدرمان سينوزيت حاد


شامل استراحت ، مصرف مايعات فراوان ، آنتی بيوتيك و اسپری های كورتيكواستروئيدی به همراه موكولیتيك(رقیق کننده ترشحات) و شستشو با آب نمك می باشد. مدت درمان حد اقل ده روز است. 

12f

درمان سينوزيت مزمن

بر پايه كاهش عفونت و التهاب است . در نتيجه نياز به درمان حد اقل 1 تا 2 ماهه با آنتی بيوتيك و اسپری كور تيكو استروئيد دارد . بعد از طي درمانهای دارويی ميزان باقی مانده عفونت بر اساس خصوصيات CT  انجام شده ارزيابی می شود در صورت باقی ماندن عفونت تنها درمان بيمار جراحی است .

13f

درمان جراحی سينوزيت

اساس درمان بر مبنای باز كردن دهانه بسته شده سينوس ها ، برداشتن نسوج غير قابل برگشت و بر طرف كردن عفونت است. نتيجه عمل اجازه ورود داروها به داخل سينوسها و امكان تغيير مخاطات ملتهب به مخاطات عادی می باشد.

عمل جراحی سينوس به نام FESS  ( جراحی اندوسكوپی عملكردی سينوس ) می باشد . كه از طريق اندوسكوپ ( وسيله ای كه اجازه ديد از درون سينوسها را می دهد.) صورت می گيرد. روش جديد عمل جراحی باعث بر طرف كردن بیماری بدون برش بر روی صورت می باشد .